Drukuj
z Bożey Łaski
My A L E X A N D E R I.
Cesarz Wszech Rossyi, Król Polski
etc. etc. etc.
Wszem w obec i Każdemu komu o tem wiedzieć należy, a mianowicie Obywatelom Królestwa
Naszego Polskiego wiadomo czyniemy, iż Izba Senatorska i Izba Poselska stosownie do
przedstawionego w imieniu Naszem proiektu i po wysłuchaniu Mówców Rady Stanu i Kommissyów
Seymowych, uchwaliły co następuie:
Prawo Kodexu karzącego dla Królestwa Polskiego. Artykuł 500.
Rodzice, opiekuni, lub dozór nad dziećmi maiący, którzy dzieciom lat 14. ieszcze niemaiącym żebrać
każą lub dozwalaią, lub rodzice którzy dzieci pożyczaią aby drugim służyły za żebraków.

Artykuł 501.
Którzy listy drugiego mimo iego woli i bez szczególnego prawa otwieraią.

Artykuł 502.
Którzy nie zachowuią przepisów względem obchodu świąt.

Artykuł 503.
Piiacy po ulicach lub placach publicznych włóczący się, lub nieprzystoynie obchodzący się.

Artykuł 504.
Wszelkie w artykułach ninieyszego działu wyszczególnione przewinienia policyine, pociągaią za sobą
karę pieniężną aż do zł. 15.

Artykuł 505.
W przypadkach iednak art, 482.488. 495. 496. 497. 498. 499. 500. 501. i 503. obiętych, zamiast
zwyczayney kary pienięzney, kara aresztu policyinego lub domowego do dni 3. lub chłosty do razów 6.
mieysce mieć powinna.

Artykuł 506.
W przypadku art. 487. pokątni drukarze i księgarze na karę pieniężną w ilości 40. zł. skaranemi
będą; prócz tego towar zakazany utracą, a prasy drukarskie i inny niezakazany towar przedane,
pieniądze z tey przedaży zebrane właścicielom oddane zostaną.DZIAŁ III.
O przewinieniach policyinych tyczących się własności prywatnych.
Artykuł 507.
Przewinienia policyine przeciw własności popełniaią.

Artykuł 508.
Budowniczy, mularze, cieśle, którzy przy budowaniu i murowaniu, przepisów względem ostrożności
ognia w budowach przez nich stawianych niezachowuią.

Artykuł 509.
Zduny, blacharze, ślusarze, lub inni rzemieślnicy stawianiem pieców i zaciąganiem rur piecowych
trudniący się, którzy w podiętych takowych robotach przepisów względem ostrożności ognia
niezachowuią.

Artykuł 510.
Którzy bez poprzedniczego wezwania budowniczego, izby pod dachem lub inne niebezpieczne od ognia
budowy zakładaią i stawiaią, albo gdy bez zasiągnienia rady w sztuce biegłych, zmiany około kominów,
piekarni, ognisk, pieców przedsiębiorą; równie i czeladnicy, którzy bez polecenia swych maystrów,
takowych zmian podeymuią się.

Artykuł 511.
Kominiarze którzy dostrzegłszy w kominach, piecach, piekarniach co niebezpiecznego od ognia, swym
rnaystrom lub zwierzchności natychmiast o tem nie donoszą.

Artykuł 512.
Maystrowie kominiarscy, którzy za uczynionem sobie przez swych czeladników względem
niebezpieczeństwa ognia doniesieniem, rewizyi naoczney kominów, pieców, piekarniów nie
przedsiębiorą, albo znalazłszy w nich rzeczywiste niebezpieczeństwo, właściciela lub rządcę domu o
tem nieprzestrzegą, a w przypadku niezaradzenia przez nich złemu, zwierzchności o tem niedoniosą.

Artykuł 513.
Maystrowie kominiarscy, którzy podług przepisów i obowiązków swego rzemiosła wycierania kominów od
czasu do czasu w swych obrębach zaniedbuią.

Artykuł 514.
Wszyscy iacykolwiek właściciele i rządcy domów, którzy w niedostatku kominiarzy, wycierania
kominów, pieców, piekarniów w czasie przepisanym zaniedbują, lub w przypadku dostrzeżenia czegoś
coby niebezpieczeństwem ognia groziło, potrzeby reparacyi natychmiast nie podeymuią.

Artykuł 515.
Kupcy i kramarze proch sprzedaiący i którzy w swoich domach lub sklepach większy nad przepis
trzymaią zapas prochu, albo którzy dozwoloną im ilość nie podług przepisów ostrożności od ognia
zachowują.

Artykuł 516.
Ci którzy trzymaią zapasy materyałów palnych i rzeczy łatwo zaiąć się mogących, takowe zapasy na
górach lub innych niebezpiecznych od ognia mieyscach zachowuią.

Artykuł 517.
Ci którzy siano, słomę lub drzewo opałowe w niebezpiecznych od ognia mieyscach składaią.

Artykuł 518.
Ci którzy drzewem opałowem w celu suszenia, kominy, piece lub piekarnie zatykaią.

Artykuł 519.
Którzy z otwartem światłem bez dobrze opatrzoney latarni po stodołach, stayniach, lub innych
składach drzewa, węgli, słomy, siana, albo innych materyałów łatwo zaiąć się mogących chodzą, lub
chodzić każą.

Artykuł 520.
Ci którzy w mieyscach dopiero wspomnionych, tudzież w lasach w miesiącach letnich w lulkach
odkrytych tytunie palą.

Artykuł 521.
Ci którzy w bliskości budynków, pól na których ieszcze zboże stoi, lub lasów ogień rozkładaią, lub
rozkładać każą.

Artykuł 522.
Ci którzy przeciwko przepisom policyi leśney, w lesie rozłożywszy ogień, bez zagaszenia odstępuią.

Artykuł 523.
Ci którzy po lasach, lub pomiędzy budynkami, z pochodniami lub kagańcami chodzą lub ieżdzą.

Artykuł 524.
Ci którzy przy gołem świetle len lub konopie trą w bliskości budynków, lub takowe wśród budynków
mieszkalnych suszą.

Artykuł 525.
Ci którzy w bliskości budynków strzelaią, lub sztuczne ognie zapalaią.

Artykuł 526.
Ci którzy wszczęty pożar ukrywaią i donosić lub wołać o pomoc w iakimkolwiek bądź zamiarze,
zaniedbuią.

Artykuł 527.
Ci którzy znalezione rzeczy wartości 30. zł. nieprzechodzącey ukrywaią i sobie przywłaszczaią.

Artykuł 528.
Ci którzy będą mieli fałszywe lub żadną cechą urzędową nie opatrzone wagi lub miary w handlu
publicznym chociażby ich nieużywali.

Artykuł 529.
Ci którzy używać będą wag i miar różnych od tych iakie przepisami rządowemi są postanowione.

Artykuł 530.
Ci którzy mięso, chleb i inne potrzeby żywności, wyżey nad postanowioną  urzędownie taxę przedawać
poważaią się, lub takowe na wadze uszczuplaią.

Artykuł 531.
Ci którzy rzeczy do żywności zepsute, za dobre sprzedaią.

Artykuł 532.
Ci którzy trudnią się wróżeniem lub wykładaniem snów dla zarobku.

Artykuł 533.
Ci którzy po iarmarkach lub innych mieiscach publicznych wystawiaią małe loterye, lub inne gry do
oszukania dążące.

Artykuł 534.
Czeladnicy rzemiosł lub professyów którzy zmawiając się w celu wymuszenia od swych majstrów
większey płacy, dzienney roboty im odmawiaią.

Artykuł 535.
Ci którzy przez cudze pola zasiane, łąki, ogrody, zapusty lub, mieysca zagaione, maiąc inną drogę,
powozem lub konno przeieżdzaią, albo pieszo przechodzą, lub którzy płoty i parkany wyłamuią.

Artykuł 536.
Ci którzy wypuszczaią bydło lub zwierzęta domowe na grunt cudzy uprawny, lub przed sprzątnieniem
zbioru, tudzież na łąki lub zapusty leśne, albo mieysca zagaione , podobnież i ci, co przeciwko
ustawom leśnym bydło do lasów wpuszczaią.

Artykuł 537.
Ci którzy bez przyczyny kaleczą lub zabiiaią cudze bydlęta lub zwierzęta, albo którzy tyrańsko się
z niemi obchodzą.

Artykuł 538.
Rzemieślnicy lub wyrobnicy, którzy na dachach lub rusztowaniach pracuiąc, lub z rzeczami łatwo
przez ogień zaiąć się mogącemi, maiąc do czynienia, z nałogu i często się upiiaią.

Artykuł 539.
Wszelkie w ninieyszym dziale wyszczególnione przewinienia policyine, pociągaią za sobą karę
pieniężną aż do 30 zł. polskich.

Artykuł 540.
W przypadkach iednak art. 509 528 529 531 i 536 obiętych, zamiast zwyczayney kary pieniężney, kara
aresztu policyinego lub domowego do 6 dni lub cielesna kara do razów 12. mieysce mieć powinna.

Artykuł 541.
Oprócz kar wyżey postanowionych, zabrane będą rzeczy w następuiących artykułach obięte iako to:

W art. 515 proch nad przepisaną ilość trzymany.

W art. 520 fayki do palenia tytuniu.

W art. 525 sztuczne ognie.

W art. 528 wagi lub miary fałszywe lub niecechowane.

W art. 530 artykuły żywności podług przepisów taxy niedoważaiące.

W art. 531 artykuły żywności zepsute.

W art. 532 sprzęty i książki do wróżenia i wykładania snów.

W art. 533. sprzęty lub karty do loteryi i grów zakazanych należące.

Artykuł 542.
Wszelkie takowe zabrane rzeczy i artykuły, gdy są zdatne do użytku, na korzyść szpitalów obrócone,
lub w przeciwnym razie zniszczone bydź maią.

Artykuł 543.
Ci którzy dopuszczaią się kradzieży prostych wartości 30 złp. nieprzenoszących, choćby byli
domownikami lub służącemi, karę aresztu publicznego do dni 8. lub karę cielesną w miarę okoliczności
obciążaiących poniosą.

Artykuł 544.
Którzy dopuszczą się kradzieży i w lasach wartości 30 złp. nieprze-Ichodzącey, ukarani będą
aresztem policyinym do dni 8. w miarę okoliczności obciążaiących, i w ciągu aresztu maią bydź zaięci
robotą, obwarowanie, uprawę, lub korzyść lasów za cel maiącą.DZIAŁ IV.
O przewinieniach policyinych tyczących się osób szczególnych.
Artykuł 545.
Przewinienia policyine co do bezpieczeństwa życia, zdrowia i dobrey sławy popełniaią ci:

Artykuł 546.
Którzy w rzekach, stawach, ieziorach, nie zważaiąc na mieysca przez zwierzchność ku temu celowi
wskazane, kąpią się, lub którzy zimą pomimo mieysc do tego przeznaczonych w innych mieyscach
ślizgaią się, lub którzy nakoniec w czasie niebezpieczeństwem grożącym, na lód wstępować odważaią
się.

Artykuł 547.
Którzy bez upoważnienia szczególnego zwierzchności, arszennik lub inne rodzaie trucizny sprzedawać
się poważą, chociażby przy takowey sprzedaży wszelkie ostrożności prawem przepisane zachowali.

Artykuł 548.
Wędruiący kramarze którzy po domach z truciznami na szczury, myszy, muchy, owady, bez upoważnienia
od rządu chodzą i oneż sprzedaią, chociażby wszelkie ostrożności prawem przepisane zachowali.

Artykuł 549.
Aptekarze i kupcy do sprzedaży trucizny upoważnieni, którzy przepisów ostrożności względem ,takowey
sprzedaży należycie nie zachowuią, chociażby nawet żaden zły skutek nie wyniknął.

Artykuł 550.
Ci którzy zakazaną, lub przez kształt podejrzaną broń robią lub naprawiaią.

Artykuł 551.
Którzy broń nabitą w domu, podróży, lub gdziekolwiek nieostrożnie zostawuią.

Artykuł 552.
Którzy nie przekonawszy się czyli broń iest nabitą lub nie, przez lekkomyślność i swawole ku drugim
mierzą, lub kurek spuszczaią, albo którzy z wiatrówek w mieyscach przez ludzi zamieszkałych
strzelaią, chociażby ztąd żadną nie wynikłą szkoda,

Artykuł 553.
Którzy maiąc z naturalnego lub przyjętego obowiązku staranność lub dozór nad dziećmi albo ludźmi
niedołożnemi, w mieyscach niebezpieczeństwem zagrażaiących, samych bez należytego dozoru porzucaią,
chociażby żaden ztąd zły skutek nie wyniknął.

Artykuł 554.
Ci którzy zaniedbuią stawiania znaków ostrzeżeń przy fabrykach, budowli mostów, grobli, lub innych
iakich reparacyach, chociażby żaden zły skutek nie wyniknął.

Artykuł 555.
Właściciele lub dozorcy domów albo innych budowli zawaleniem się zagrażaiących, którzy w sztuce
biegłego wezwać i iego opinii wcześnie, w tey mierze zasiągnąć zaniedbuią.

Artykuł 556.
Budowniczy lub inni zarządzaiący postawieniem budowy, rusztowania lub podparcia domów, którzy tak
niedbale i nieumieiętnie postępuią, iż budowa, rusztowanie lub podparcie upada, chociażby ztąd żaden
zły skutek nie wyniknął.

Artykuł 557.
Którzy w miastach lub w mieyscach, gdzie są na to przepisy do świeżo wystawionych domów, lub
sklepów bez poprzedniczey rewizyi i zezwolenia przyzwoitey zwierzchności wprowadzaią się, lub
mieszkania w takowych domach w naiem wypuszczaią.

Artykuł 558.
Którzy będąc obowiązani do naprawy dróg, mostów, grobel, i t. p. w mieyscach niebezpieczeństwem lub
uszkodzeniem zagrażaiących, takowey naprawy zaniedbuią.

Artykuł 559.
Którzy dostrzegłszy na ludziach u siebie przemieszkiwujących poznaki mocnego przemieszania zmysłów,
lekarzom lub w braku takowych zwierzchności mieyscowey natychmiast o tem nie donoszą, lub takowych
ludzi bez należytego dozoru wolno wypuszczaią.

Artykuł 560.
Którzy dostrzegłszy na psach lub innych zwierzętach znaków wścieklizny, w celu zapobieżenia złemu,
zwierzchności mieyscowey wcześnie o tem donieść zaniedbuią.

Artykuł 561.
Którzy bez zezwolenia zwierzchności dzikie i z natury swey szkodliwe zwierzęta trzymaią.

Artykuł 562.
Którzy złośliwie domowe zwierzęta przeciw ludziom drażnią i podszczuwaią, lub których właściciele
albo domowi nie powściągną w tenczas gdy kogo napastuią, chociażby żadney nie wyrządziły szkody.

Artykuł 563.
Którzy sprzedaią bądź surowe, bądź do pokarmu przygotowane mięsiwa z bydląt nieobeyrzanych podług
przepisów.

Artykuł 564.
Którzy szkodliwe grzyby, niedoyrzałe owoce i niezdrowe pokarmy sprzedawać się poważą.

Artykuł 565.
Winiarze lub szynkarze, którzy dla niegodziwego zysku trunki do szynku przeznaczone wodą mięszaią,
lub innym sposobem chociaż zdrowiu nieszkodliwym fałszuią.

Artykuł 566.
Którzy rzucaią kamieniami lub czem innem twardem, albo też plugastwem na domy zabudowane, na cudze
zamknięcia, do okien lub na mieysca przez ludzi uczęszczane.

Artykuł 567.
Którzy nocną porą na ulicach, placach i przechodach publicznych powozy iakiegokolwiek rodzaiu,
tudzież drzewo budownicze lub opałowe, albo inne materyały do budowy potrzebne, iako też: towary w
fasach, pakach, i inne podobne rzeczy bez wystawienia znaku zapaloną latarnią oświeconego zostawuią,
przez co przechodzący łatwo uszkodzeni bydź mogą.

Artykuł 568.
Którzy okiennic w dolnych mieszkaniach nie przytwierdzaią, lub raptownem odpychaniem gwałtownie
otwieraią, albo którzy przy oknach piętrowych takowe zewnątrz zawieszaią.

Artykuł 569.
Którzy otwory piwnic z ulicy niezamknięte zostawuią.

Artykuł 570.
Którzy przy ulicach pod oknami, balkonami lub w innych podobnych mieyscach w swych mieszkaniach
cokolwiek zawieszaią, lub wystawiaią, bez zapewnienia dostatecznego od  upadnięcia.

Artykuł 571.
Którzy w mieyscach przez ludzi uczęszczanych wystawuią rzeczy, których wyziewy zdrowiu ludzkiemu są
szkodliwe.

Artykuł 572.
Którzy z okien, balkonów, lub z innych mieysc z góry, na ulicę lub na mieysca przechodów
publicznych co wyrzucaią lub wylewaią.

Artykuł 573.
Którzy na ulicach wyrzucaniem śmieci, wylewaniem, lub innemi sposobami nieochędostwo zrządzaią, ici
co takowego z przed swoich domów natychmiast nie sprzątaią, lub uprzątnąć nie każą.

Artykuł 574.
Którzy w studnie, sadzawki, źródła których wody do napoiu lub warzenia są przeznaczone, zdechłe
zwierzęta, lub co takowego wrzucaią, przez co woda nieczystą i niezdrową stać się może.

Artykuł 575.
Którzy w miastach lub mieyscach przez ludzi zamieszkałych i uczęszczanych powozami lub konno prędko
i nieuważnie ieżdzą, i ci co zaprzęgiem lub konno na mieysca dla ludzi pieszych przeznaczone
wieżdzaią.

Artykuł 576.
Którzy w mieyscach przez ludzi uczęszczanych rozpuszczą konie lub zwierzęta zaprzężne.

Artykuł 577.
Naymuiący powozy, którzy do powożenia daią ludzi w ieżdzeniu niedoświadczonych i niezdatnych.

Artykuł 578.
Stangreci, woźnice, lub inni powożący, którzy zaprzężone powozy bez żadnego dozoru porzucaią.

Artykuł 579.
Stangreci, woźnice, lub inni powożący, którzy przestępuią przepisy względem trzymania się po iedney
stronie ulic, tudzież wczesnego ustawania się za zbliżeniem się do nich drugiego powozu i
zostawienia temuż wolney połowy ulicy, drogi publiczney, grobli, i t. p.

Artykuł 580.
Przewoźnicy na rzekach, lub ieziorach, którzy podczas przewożenia ludzi będą piiani, lub którzy
statki przeładuią.

Artykuł 581.
Ci którzy obelg czynnych lub słownych po karczmach, szynkowniach, i tym podobnych mieyscach
dopuszczą się.

Artykuł 582.
Którzy, odmawiaią bez narażenia się na własne niebezpieczeństwo pomocy o którą są wzywani w
przypadkach zalewu wody, pożaru w innych klęskach, albo w niebezpieczeństwach życia.

Artykuł 583.
Wszelkie w ninieyszym dziale wyszczególnione przewinienia policyine pociągaią za sobą karę
pieniężną aż do zł. 40.

Artykuł 584.
W przypadkach iednak art. 445. 546 550 560 564 572 576 578 i 579 obiętych, zamiast zwyczayney kary
pieniężney, kara aresztu publicznego do dni 8 lub kara cielesna do razy 16 mieysce mieć powinna.

Artykuł 585.
Oprócz kar wyżey wyrażonych, zabrane będą rzeczy wszystkim w następuiących artykułach obięte, iako
to:

W art. 547 548 wszelkie trucizny, które albo zniszczone, lub też aptekom szpitalnym do użytku
oddane bydź maią.

W art. 550 broń zakazana lub podeyrzana, która natychmiast zniszczoną bydź powinna.

W art. 564 Grzyby szkodliwe lub niedoyrzałe owoce, które natychmiast zniszczone bydź powinny.

Artykuł 586.
Ci którzy odebrać sobie życie usiłowali, pod dozór policyi oddani bydź maią, w celu zabezpieczenia
ich osoby, i oświecenia w zasadach Religiynych.

Artykuł 587.
Samobóycom odmówione będą obchody i pomniki, któremi zgon innych ludzi zwykł bydź uczczony.

Artykuł 588.
Wszelkie przewinienia policyine ninieyszą księgą prawa w szczególności nieobięte, maią bydź
stosownie do swey natury za należące do iednego z trzech działów księgi ninieyszey uznane, i podług
kar tamże postanowionych skarcone.

Po rozważeniu ninieyszey Uchwały, i po nadaniu iey mocy prawa, przez Sankcyą Naszą Królewską,
stosownie do artykułu 150. Statutu Organicznego o reprezentacyi Narodowey, zalecamy i rozkazuiemy,
aby toż prawo stwierdzone wielką pieczęcią Stanu, umieszczone było w Dzienniku Praw i przesłane do
Senatu, Rady Stanu, Kommissyów Rządowych, i wszystkich Władz kraiowych, w szczególności zaś zalecamy
Kommissyi Rządowey Sprawiedliwości, prawo ninieysze iako maiące wszelką moc obowiązuiącą, ogłosić.

Dan w Warszawie dnia 14/26 Kwietnia 1818.

(podpisano) ALEXANDRE.

przez Cesarza i Króla

(L. S.) Minister Sekretarz Stanu ( podpisano.) lg. Sobolewski,

Zgodno z Oryginałem Minister Sekretarz Stanu ( podpisano) lg. Sobolewski.

Zgodno z Oryginałem

Radca Sekretarz Stanu Generał Brygady (podpisano) Kossecki.

Zgodno z Wypisem

Minister Sprawiedliwości

W. Sobolewski.

Sekretarz Jeneralny

J. Hankiewicz.

Dzień ogłoszenia dnia 20. Lipca 1818 roku.