Historia Arsenału Warszawskiego.

 

Arsenał Warszawski zbudowany został na polecenie króla Władysława IV Wazy w roku 1643.

Początkowo Arsenał nazywany był z niemiecka „Cekhauzem”. W cekhauzie przechowywano ówczesny najlepszy i najnowocześniejszy sprzęt artyleryjski jakim dysponował Rzeczpospolita. Łącznie stało w nim 97 dział różnych typów i wagomiarów.

W roku 1655 zbrojownia warszawska została splądrowana przez wojska szwedzkie Karola X Gustawa. Cekhauz warszawski od tego momentu zaczął popadać w stan dewastacji z którego podniesiono go dopiero w roku 1754 za panowania Augusta III Sasa. Zbrojownia została przebudowana, nadano jej charakter pałacowy.

W 1792 roku tuż przed wybuchem wojny z Rosją na polecenie ówczesnego komendanta Arsenału Stanisława Kostki Potockiego, Piotr Aigner dokonuje przebudowy i zmiany układu pomieszczeń. Wprowadzone zostają nowe elementy dekoracyjne w stylu neoklasycystycznym.

Przebudowa zostaje przerwana wybuchem Powstania Kościuszkowskiego. 17 kwietnia 1794 roku zgromadzona w Arsenale broń wydano mieszkańcom Warszawy, szykujacym się do wyparcia Rosjan ze stolicy. W Arsenale prowadzono później pertraktacje z generałem Josifem Igelstromem w sprawie opuszczenia przez wojska rosyjskie Warszawy.

Po upadku insurekcji Arsenał był wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem przez wojska pruskie.

Po roku 1806 Arsenał ponownie powrócił w ręce polskie. W roku 1808 w Arsenale założono Szkołę Elementarną Artylerii i Saperów.

Po powstaniu Królestwa Kongresowego nastąpiła kolejna przebudowa Arsenału  według projektu Wilhelma Henryka Mintera w duchu klasycyzmu.

W tym czasie komendantem Arsenału był podpułkownik Ignacy hr. Ledóchowski, który wyposażył i urządził podległą sobie placówkę na wzór Arsenału Wiedeńskiego.

29 listopada 1830 roku po raz drugi w swych dziejach Arsenał wpisuje się na kartach historii Polski.

Po odparciu ataku Rosjan i wdarciu się do wnętrza budynku ludu warszawskiego Arsenał dostarczył powstańczej Warszawie 36 tysięcy karabinów i 11 tysięcy sztuk broni białej.

Po upadku powstania władze carskie organizują w Arsenale Warszawskim wiezienie. Funkcję tą budynek pełni aż do roku 1935. Po adaptacjach i przebudowie w roku 1938 otwarto w Arsenale Archiwum Miejskie.

Podczas niemieckiej okupacji 26marca 1943 roku w pobliżu na skrzyżowaniu ulicy Bielańskiej i Długiej grupa szturmowa „Szarych Szeregów” przeprowadziła akcję odbicia z rak niemieckich oprawców harcmistrza Jana Bytnara ps. „Rudy”.

Podczas Powstania Warszawskiego broniły Arsenału dwie kompanie batalionu Chorobry I.

Po wojnie budynek został gruntownie odrestaurowany i umieszczono w nim pracownie architektoniczne odbudowy Warszawy, a później był siedzibą różnych instytucji społecznych i sportowych.

Od roku 1958 Arsenał Warszawski decyzja władz państwowych został przekazany na siedzibę Państwowemu Muzeum Archeologicznemu, które pozostaje w nim nieprzerwanie aż do dnia dzisiejszego.